Bugun...
Rüzgar gülü ne kadar masum?


Mustafa Dermanlı
mdermanli@gmail.com
 
 

Rüzgar gülleri artık eskisi kadar sempatik gözükmüyor gözüme. Bunu yıllardır ‘Rüzar ve güneş bize yeter’ diyen biri olarak dile getiriyorum. Sevgili Ahmet Kocamış’ın sitemize yazdığı yazıyı okudum. Yazısında birçok noktaya katılsam da bu konunun dikkat edilmesi gereken hususlarını yazmak istedim. Bu yazı uzun bir yazı. Ama etkisi, önemi çok fazla.

Rüzgar ve güneş enerjisini geçmişten bugüne ‘yenilenebilir ve temiz enerji’ olarak bildik. Aslında bugüne kadar da belki öyleydiler. Ama bugün o temizliği de sorgulanıyor, çevreye en az zarar verme şiarı da, insan sağlığına etkisi de. Eskide kalan o sempatik rüzgar güllerinin yerini bugün devasa tirbünler aldı.

BOZCAADA

Bozcaada’da hepimizin bildiği üzere 0,6 megavatlık 17 tirbün var. Toplam santral 10,2 megavat gücünde. Bugün bazı Avrupa ülkelerinde kurulmaya başlanan tirbünlerden 8 megavatlık olanı bile var. Yani tirbün çapı neredeyse Vodafone Arena kadar. Türkiye’de günümüzde kurulan tirbünler ise 2,5 – 3 megavat arasında değişiyor. Yani Bozcaada’daki tirbünlerden ortalama 4-5 kat daha güçlüler.

Neredeyse 7-8 yıldır yenilenebilir enerji konusuna meraklıyım. Verimlilik katsayıları, maliyetleri, Türkiye’nin potansiyeli, ihtiyacı hep ilgimi çekti. Konuya çok yakın olmasam da aşinayım. Ben ülkedeki enerji sorununun yeni santrallar (Nükleer, Hidro elektrik, Termik, Rüzgar, Güneş ve diğerleri) kurmak yerine tasarruftan geçtiğini düşünüyorum. Bireysel olarak hayatım boyunca evimde hiç klima kullanmadım. İki yıldır karavanımda güneş paneli kullanıyorum ve ufak elektronik cihazlarımı burada şarj ediyorum. Evdeki neredeyse tüm ampüller tasarruflu ampul. Tabii içimi rahatsız eden yapamadığım şeyler de var. Bazen elektrikle ısınmak, evimde bir çok elektrikli alet olması ve elektronik cihazlara bağımlılık gibi. Bireysel olarak neler yapabiliriz konusunu belki başka bir yazıya saklayabilirim. Konuya döneyim...

En az Bozcaada kadar kendimi ait hissettiğim yerlerden biri olan Ayvacık’a bağlı köylere 2007’den beri gidip geliyorum. Yaklaşık bir aydır da çok daha sık gitmeye başladım. Bu esnada öğrendiğim bir haber önce beni şaşırttı, sonra da korkuttu açıkçası. Bu haber tüm Çanakkale’yi ilgilendiren, sonu hesap edemediğim yerlere gidebilirdi. Hemen araştırmaya başladım. Ardından ulusal basına konu olan birkaç haber yaptım (1).

Rüzgar Enerji Santralleri’nden (RES) ülkemizle ve bölgemizle ilgili kısımlarından size 3 maddede bahsetmek istiyorum. Bu verileri lütfen iyi okuyun ve not edin.

·         2015 verilerine göre Türkiye’de şu anda kurulu RES gücü 4.667 megavat. (2)

·         Önümüzdeki dönemde sadece Çanakkale’de yapılmak istenen RES gücü “en az” 5.300 megavat. (En az dememin sebebi, bazı projelere kapasite arttırımı ile planlananın üzerinde onay verilmesinden ötürüdür. Örnek: Aşağıda detayını anlatacağım 3 numaralı linke bakabilirsiniz.)

·         Sadece komşumuz Ayvacık ilçesinde planlanan RES gücü 1.554 megavat. Yine bir diğer komşumuz Ezine ilçesinde 825 megavat. (Yani yaklaşık hesapla 1.000 tirbün dikilecek!)

 

Evet yanlış okumadınız. Tüm Türkiye’de şu anda kurulu olan gücün yarısı önümüzdeki dönemde Ezine ve Ayvacık’ta kurulmak isteniyor. Buna Bayramiç, Gökçeada, Biga ve diğer ilçeleri de eleyin (Kaynak: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu). Hatta yukardaki hesaplamalarda olmayan, nasıl olduğu anlaşılmayan ve 18 Mayıs 2016 tarihinde ÇED sürecine sokulan bir projeyle (3) talan için gelen firmalar yavaş yavaş değil, hızla yaşam alanlarına sokuluyorlar. Bu ilk etapta kulağa hoş gelen, “Aaaa ne güzel, temiz enerji geliyor” dedirten bir gelişme gibi görünebilir. Ama öyle değil.

Tüm Avrupa yeni kurulacak RES’lerin yaşam alanlarına uzaklığı konusunda kararlar alıyor. Örneğin bazı ülkeler 1 megavatın altındaki tirbünler için en az 550 metre, 2 megavat üzerindeki tirbünler için en az 1.550 metre kuralı koyuyor (4). Yahut İskoçya 800 metre kuralı koyuyor. Evin sahibi kabul etse de devlet 800 metreden yakında ev varsa tirbün kurulmasına izin vermiyor (Kaynak: İpar Buğra Dilli). Türkiye’de ise henüz ‘net’ bir rapor, yönetmelik ve uygulama yok.

PEKİ, NEDEN KARŞIYIM?

Yenilenebilir enerjiye değil yaşam alanlarının dibine kurulan RES’lere itirazım var. Sebeplerini ise şu şekilde sıralayabilirim.

1.       Her bir tirbünün dikilmesi için 3 ila 5 metre temel kazılması, tirbünün etrafına ortalama 15 x 15 metre alanı da kapsayacak ortalama 600-800 metreküplük betonun doğaya zarar vereceğini düşünüyorum. Ayrıca bu direkleri (tirbünleri) dikmek için etrafında çalışacak vinçler, kamyonlar, iş makineleri sebebiyle ortalama 1 dönüm bitki örtüsünün/habitatın yok olacağını düşünüyorum. (5)

2.       Pervaneleri taşıyabilmek için yol genişliğinin 7-12 metre arasında olması gerekiyor. Bazı bölgelerdeki yol genişliği bu kadar olmadığından -varsa- ağaçlar kesilerek bu yollar genişletilecek.

3.       Kamyon ve iş makinelerinin ortaya çıkardığı tozun insan sağlığına zarar verdiğini düşünüyorum. Sadece insan değil, zarar verdiği en büyük iki şey zeytin ve ufak baş hayvancılık. Toz, kırmızı örümcek hastalığı sebebiyle zeytin verimliliğini direkt etkilediğinden rekoltenin düşmesine olanak sağlıyor. Keçiler ve koyunlar tozlu ot yemiyorlar. Bu da hayvanlardan düşüğe, süt veriminin azalmasına ve göçe sebep oluyor.

4.       Her bir tirbünde en az 40 kg mıknatıs kullanılıyor. Bu manyetik alanın yarattığı sağlık problemleri için birçok ülke harekete geçti. Wind Turbine Syndrome (Rüzgar Tirbünü Sendromu) tanınan ve kabul edilen bir hastalık olarak literatüre geçti. (6), (7)

5.       Tirbünlerden sıfır noktasında çıkan sesin 107 desibel olduğu, uzaklaştıkça bu seviyenin düştüğü belirtilmektedir. Ama ne kadar azaldığını görmek için aşağıdaki videoyu izlemeniz yeterli olacaktır. (8)

6.       Kuş göç yollarının en büyük düşmanı RES’lerdeki tirbünler ne yazık ki. Her yıl onbinlerce kuş bu pervanelere çarpıp ölüyorlar.

7.       Turizmle ekmeğini kazanan yerlere darbe vuracağını düşünüyorum. Eğer sessizlikle, sakinlikle anılan bir turizm beldesine sahipseniz bu maddeyi boş geçmeyin. Düşünsenize kim tepesinde fırıl fırıl dönen gürültülü tirbünlerin altında tatil yapmak ister?

8.       Tarımın zarar göreceği, arsa değerlerinin düşeceği ise net. Çünkü 1939 yılında savaş şartlarında uygulanmak üzere çıkartılan Acele Kamulaştırma Yasası, enerji yatırımlarında ne yazık ki kullanılarak köylünün, yerel halkın tarlasının ortasından geçen istimaklar yapılabiliyor. Bu arsada ağaçlar varsa ne yazık ki yok ediliyor. Evler boşalttırılıyor. Arsalar, tarlalar yok pahasına ya satın alınıyor ya da kiralanıyor. En yakın örnekse Soma – Yırca olarak belirtilebilir.

Bu maddeleri uzatmak mümkün. Tekrar belirtmem gerekirse Rüzgar Enerji Santralleri’ne değil, bu santrallerin yaşam alanlarına yapılmasına karşıyım. Şu an için Bozcaada’da Bakanlık’ın sitesine düşmüş bir proje görülmüyor. Ama komşularımız büyük tehlike altında.

VATAN HAİNLİĞİ YAFTASI

Tüm bunlar olurken bir kriterim var. Benim için böyle bir kararda yöre halkı, köylü, adalı, şehirli, şehirden yeni göçmüş veya o bölgeye kendini ait hisseden her kim varsa onun fikri esastır. Şirketler bu vesileyle köy kahvelerinde, buldukları her ortamda RES’lerin faydalarını anlatırken, projelerin yaşam alanlarına zarar verdiğini söyleyen insanlar da yok değil. Ama bu noktada bel altı vuran şirket temsilcilerinin genel izlediği o insanları “vatan hainliği” suçlamak, “ülkenin refaha kavuşmasını istemeyen dış mihraklar” olduğunu dile getirmek, “termik ve nükleer lobisinin adamı” olduklarını yaftalamak olacaktır. “Siz de her şeye karşı geliyorsunuz, daha düne kadar rüzgar enerjisi diyordunuz, ne oldu” deyip suçlayanlar da yok değil. Unutmayın Çernobil faciası olduğunda Karadeniz’de radyasyon yok deyip çay içen Bakan Cahit Aral kanserden ölmüştü. “Yapmayın, etmeyin” diyenleri de “dinsizlikle” suçlamıştı (9). Ve on binlerce insan hâlâ o günlerden kalan kanser belasıyla uğraşıyor.   

YALANLAR, YALANLAR...

Bir de yalanlar var. Zaten yıllardır bildiğimiz “ülkemizin büyük enerji açığı var”, “köyünüze su getireceğiz”, “zaten 8-10 tane dikip gideceğiz”, “küyünüzün yollarını yenileyeceğiz”, “elektrik bedava olacak”, “yüzlerce gence iş vereceğiz” gibi gibi...

NEDEN YAŞAM ALANI?

Şirketler rüzgar ölçümlerini yaparak bu projelere giriyorlar. Karlılıklarını biliyorlar. Bu sebeple ulusal elektrik hatlarına ve yollara ne kadar yakın olurlarsa maliyetleri o denli az, karlılıkları da o denli fazla olacak. Bu şartlarda bitki çeşitliliğinin ve ağacın olmadığı, yaşam alanlarından uzak alanlarda bu tirbünleri kurmak şirketlere maliyet anlamında zarar vereceğinden ötürü kabul etmemeleri gayet normal (!).

Sonuç olarak Sayın Ahmet Kocamış’ın yazısına dönersek, yaşam alanlarından uzakta olduğu sürece, tarımı, hayvancılığı, bağcılığı, turizmi, insan sağlığını etkilemediği sürece hem Bozcaada’da hem de başka yerlerdeki her kooperatife, her rüzgar gülüne bireysel olarak varım. Böyle bir konuyu sizlere aktarabilmem için vesile olduğu için de kendisine teşekkür ederim.

Kaynaklar ve Bağlantılar

1         http://www.birgun.net/haber-detay/canakkale-ye-simdi-de-res-darbesi-111230.html

2         http://www.enerjiatlasi.com/ruzgar/

3         http://www.enerjigunlugu.net/icerik/18455/bilginden-canakkaleye-303-mwlik-devasa-res.html#.V0CVgpGLTIU

4         https://www.quora.com/What-is-the-minimum-safe-distance-from-a-house-a-wind-turbine-should-be-built

5         https://www.youtube.com/watch?v=n8j88Dk45ro

6         https://www.youtube.com/watch?v=4YbS0Qq2l1U&feature=share

7         http://www.windturbinesyndrome.com/img/Turkish-final.pdf

8         https://www.youtube.com/watch?v=zKgN2G9d0dc

9         http://t24.com.tr/files/20160313163707_nukleer.jpg

 

 

 



Bu yazı 4522 defa okunmuştur.

YORUMLAR

Henüz Yorum Eklenmemiştir.Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.

YORUM YAZ



FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA
SON YORUMLANANLAR HABERLER
bozcaada
ÇOK OKUNAN HABERLER
VİDEO GALERİ
FOTO GALERİ
bozcaada
GÜNDEMDEN BAŞLIKLAR

GESTAŞ'ın %25 zam yapmasını ve sonra da 5TL indirimini nasıl değerlendiriyorsunuz?


YUKARI